 |
|
::
Bitki Sağlığı
/ Zeytin Zararlıları / Önemli Zeytin Zararlıları :: |
|
|
ARMİLLARİA KÖK ÇÜRÜKLÜĞÜ
(Armillaria mellea( Vall.) Quel) |
|
Tanımı ve Yaşayışı : |
Hastalık etmeni şapkalı bir fungustur. Şapkalarını sonbaharın ilk yağmurlarından
sonra oluşturur. Hasta ağaçların kütüklerinde oluşan sarımsı kahverengi olan ve
aşağıya doğru siyahlaşan şapkalar 5-15 cm çapındadır. Bu şapkalar misellerden
oluşan rizomorfların ucunda meydana gelir. Rizomorflar kalın, silindir şeklinde
koyu renkli misel uzantılarıdır. Uç kısımları renksiz ve akışkan madde ile
çevrili olan rizomorfların dışı koyu içi beyazdır. Şapkanın altında bulunan
lamellerde olgunlaşan basidiosporlar 8-9x5-6 mikron boyutundadır. Fungus hem
toprakta, hem de odun dokusunda yaşar. Ölü ağaçlarda ve toprakta kalan kök
parçalarında uzun süre yaşamını sürdürür. Nemli yerlerde iyi gelişme olanağı
bulur.
 |
|
Etmenin şapkalı mantarları |
Etmenin Beyaz fungal tabaka
oluşturması |
Etmenin rizomorfları |
|
|
| Hastalığın Belirtileri, Ekonomik Önemi
ve Yayılışı |
| Zeytin ağaçlarının köklerinde çürüklük yaparak ağaçların
ölümüne neden olur. Hastalığa yakalanan ağaçlarda sürgün oluşumu azalır,
sürgün ve dallar ölmeye ve kurumaya başlar, nihayet ağaçlar tamamen
kururlar. Bu belirtilerin oluşumu ve ağaçların ölümü 4 yıllık süreyi
gerektirir, ancak şiddetli enfeksiyon koşullarında bu süre 1-2 yıldır.
Hastalığa yakalanmış ağaçların kökleri incelendiğinde ikinci köklerden
başlayarak kök boğazına kadar kabuk dokusu ile odun dokusu arasında beyaz
fungal tabakanın oluştuğu görülür. Hastalığın başlangıcında odun dokusu açık
kahve rengidir, daha sonra sarımtırak veya beyaz süngerimsi beyaz dokuya
dönüşür. Ağaçların yaşamlarının kısalmasına ağacın verim yaşında ölümüne
neden olduğu için ekonomik açıdan önemlidir. Toprağı iyi seçilmemiş, bahçe
kuruluşu ve kültürel işlemleri tekniğine uygun yapılmamış bahçelerde etmen
kolay gelişebilmektedir. Bu fungusun entansif tarım uygulanan bahçelerde
ağaçları çok az hastalandırdığı bilinmektedir. |
| MÜCADELESİ |
Kültürel Önlemler :
◄ Kuruyan ağaçlar bahçeden sökülerek imha edilmeli ve yerlerinde kireç
söndürülmelidir.
◄ Hastalık bahçenin belli kesimlerinde ise rizomorfların sağlam ağaçlara
ulaşmaması için hasta olanlar 60cm derinlik ve 30 cm genişlikteki hendekler
ile izole edilmelidir.
◄ Çevre bahçelerde hastalığın bulunduğu durumlarda sel sularının getireceği
hastalıklı parçaların girişini önlemek için bahçenin çevresine 60-70 cm
derinlikler hendekler açılmalıdır.
◄ Ağaçlar sağlam ve sağlıklı yetiştirilmesi için tekniğin gerektirdiği
önlemler alınmalıdır .
◄ Orman ağaçlarının kesimiyle elde edilen boş araziye hemen zeytin bahçesi
tesis edilmemeli, toprak 2-3 yıl boş bırakılmalıdır.
◄ Sonbaharın ilk yağmurlarından sonra oluşan fungusun şapkaları ve
oluşturdukları yerdeki kök parçaları imha edilmelidir.
◄ Ağaçlar derin dikilmemeli, aşırı sulanmamalı ve köklerin yaralanmamsına
dikkat edilmelidir.
Kimyasal Mücadele : Uygulamalara hastalık görüldüğünde başlamalıdır.
a) Hastalık yeni başlamış ise, hasta kökler kesilip hasta kısımlar
kazındıktan sonra bu yerlere % 5’lik Bordo Bulamacı, % 2’lik göztaşı eriyiği
veya %5’lik karaboya ilaçlarından biri fırça ile sürülmeli, ilaç kuruduktan
sonra üzeri aşı macunu ve veya 750 gr ardıç katranı + 250 gr göztaşı
karışımı ile kapatılmalıdır.
b) Kökler tamamen hastalanmış ise , ince kökleri dahil sökülerek
kendi çukurlarında yakılmalı ve yerine sönmemiş kireç dökülerek
kapatılmalıdır. Hastalığın görüldüğü bahçedeki sağlam ağaçları korumak için
sonbaharda veya ilkbahar başında ağaçların izdüşümleri % 5’lik karaboya,%
2’lik göztaşı, m2 ye ilaçlı su gelecek şekilde sulanmalıdır.
|
|
 |
|
|
|
|
