 |
|
::
Bitki Sağlığı
/ Zeytin Zararlıları / Önemli Zeytin Zararlıları :: |
|
|
ANTROKNOZ-ÇÜRÜKLEKE (GLOEOSPORİUM
OLİVARUM Alm.) |
|
Tanımı ve yaşayışı : |
Bu mantarın çim boruları, konukçunun içinde gelişir ve elverişli dış şartlarda
spor topakları (lumps) meydana gelir. başlangıçta kabuk altında üreme organları
oluşur, fakat olgunlukla parçalanır ve meydana gelen çok sayıdaki sporlar
atmosfere yayılır. Sporlar ile birlikte, üreme organlarının olgunluktaki rengi,
nemliliğe bağlı olarak , açık pembeden portakal rengine kadar değişir. mantarın
gelişmesi sırasında meydana gelen basınçla konukçunun bulaşma yerindeki deri
kısmının parçalanması sonucu bu kısımdaki deri (kabuk) geriye doğru kıvrılır.
Sporlar beyaz ve bölmesizdir. Mikroskopta bariz damlacıklar (guttules) gösterir.
Büyüklükleri 4-6x15-20 mikron arasında değişir. Topaklar, laboratuvarda nemli
hücrelerde ,22-25ºC de 48 saat içinde olgunlaşır.
Etmenin Yeşil meyvedeki görünü Etmenin olgun meyvedeki görünümleri
Bu mantar, odun kısımlarında da zarar yapabilir. Mantar beş yaşından daha genç
dallarda gelişir. hastalığın görülmesinde, dalın içinde bulunduğu şartlar,
yaşından daha önemli olup, hastalığın şiddeti, zeytinin çeşitli çevrelerdeki
gelişme şartlarına göre değişir. Bu hastalık sürgünlerde ölü dokular (nekroz)
oluşturur ve ağaçta az veya çok yaprak dökümüne sebep olur. Parazitin yaprağa
girişi, çim borusunun gelişmesinden sonra oluşan appressoriumlar yardımıyla
olur. Çim boruları, nemlilik ve sıcaklık şartları elverişli olduğunda, parankima
dokusu içerisinde ve onu tahrip etmek suretiyle gelişir ve kendine has üreme
organları oluşumu görülür. Bu durum, dalla birleşme noktasında yaprak sapının
hastalanması ile birlikte yaprağın düşmesine neden olur.
Hastalığın en çok bulunan şekli meyvedeki zararıdır. kuru meyvelerden yahut
hastalıklı dal ve yapraklardan dağılan sporlar, şartlar elverişli (bereketli
yağmur yahut sürekli çiğlerle, yüksek rutubet) olduğunda meyveyle temasa geçilir.
Çim borularının gelişmesinden sonra, genç ve henüz yeşil olan meyvelere ulaşır.
Meyve üzerinde aşağıdaki etkileri gösterir.
◄ 20 günlük bir hastalanmadan sonra, % 40’a ulaşan bir ağırlık kaybı ile meyvede
kuruma;
◄ Çıkarılan yağda bir asitlik artışı, tamamen hastalanmış meyve sayısı ve yağın
asitleşmesi, aynı yönde bir artış gösterir. Yağlar 12-13 asitlik derecesine
ulaşır.
Sporun çimlenmesi için bulaşma bölgesinde suyun yoğunlaşmasının meydana gelmesi
gerekir. Yaprakta, müteakip gelişme için % 90’ın üzerinde hava rutubeti
gereklidir. Hastalığın yayılması için gerekli sıcaklık 18-25ºC arasında değişir.
 |
|
Etmenin Yeşil meyvedeki
görünü |
Etmenin olgun
meyvedeki görünümleri |
|
|
| Mücadelesi |
Şayet dallar ve yapraklarda önemli ölçüde bulaşma varsa,
ilkbaharda ilaçlama tavsiye olunur. Eğer hastalanma sadece meyvelerde ise,
bölgelere bağlı olarak, yaz sonu, sonbahar başlarında mücadele daha etkili
olur.
En etkili aktif maddeler şunlardır:
- % 50’lik Bakır oksiklorür
- Benzimadazol’ler
Meyvelere uygulandığında, aktif maddenin daha uzun devre yapışık kalmasını
temin maksadıyla yapıştırıcı madde kullanılmasının ilacın etkisini
arttıracağı gözönünde tutulmalıdır.
|
| Hastalık Kontrolü |
Zeytinde verticillium solgunluğunun kontrolünde en iyi yol bahçe kurulmadan
ve sonra integre stratejisi uygulamaktır. Sağlıklı bitki materyali
hastalığın bahçe tesisinden ilk yılları boyunca azaltılmasında önemlidir.
Örneğin toprak solarizasyonu ve kimyasal yolla hastalıktan
temizlenebilir.6-8 haftalık solarizasyon hastalığın yok edilmesine yardımcı
olabilir. Solarizasyonun bir mevsim uygulanması en az 3 gelişme yılı
hastalığın simptomlarının azalmasına yardımcı olduğu görülmüştür Hastalığın
kimyasal kontrolü başarılı olmamaktadır.
Bahçe Tesisinden Sonraki Kontrol
Önlemleri : Hastalık kontrolü için hassas bitkilerle ziraat yapılmamalı ,
yabancı ot kontrolü yapılmalı ve minimum toprak işleme yapılmalıdır. Damla
sulama, karık veya salma sulama sistemlerine göre hastalığın daha az
görülmesine neden olduğundan tercih edilmelidir. İnfekteli dal ve
sürgünlerin hemen bahçeden uzaklaştırılması, bulaşık materyalin yeni
mikrosklerot oluşturması toprağa karıştırılarak engellenmesi şeklinde
olabilir. Yine solarizasyon uygulamaları bazı ülkelerde başarılı
bulunmuştur. |
|
 |
|
|
|
|
