 |
|
::
Ekonomi ve İst. Bölümü / A- Dünyada Zeytincilik |
|
|
|
A-1. Dünya Zeytin Üretim Alanları |
Dünyada 37 ülkede ekonomik anlamda zeytin üretimi yapılmaktadır. 9,8 milyon
hektar dünya zeytin üretim alanlarının %95’i kuzeyde Akdeniz bölgesinde yer
aldığı görülmektedir. Yaklaşık 13 milyon ton olan dünya dane zeytin üretiminin
%86’sı, altı tipik Akdeniz ülkesinde yoğunlaşmıştır. Sırasıyla, üretiminin
%26’sı İspanya, %23’ü İtalya, %15’i Yunanistan, %9’u Türkiye, %8’i Tunus ve %5’i
Fas tarafından sağlanmaktadır. Görüldüğü gibi Türkiye, ortalama 1 milyon tonu
aşan dane zeytin üretimi ile dünyada üretici ülkeler arasında 4.sırada yer
almaktadır.
 |
|
A-2. Dünya zeytinyağı
ticareti |
|
dört yıllık dönemde (1996/97-1999/00) ortalama 2.458.900 tondur. Üretimin
%75’inin AB ülkelerinde gerçekleştiği dikkat çekmektedir. Dolayısıyla zeytinyağı
arzına ve piyasasına AB ülkelerinin hakim olduğu söylenebilir. Dünya üretiminin
%33’ünü başta İspanya, %23’ünü İtalya, %17’sini Yunanistan karşılamaktadır.
Türkiye'nin dünya zeytinyağı üretimindeki payı %5 olup Tunus’tan (%8) sonra 5.
sırada yer almaktadır. Üretimin büyük kısmı (%82) üretici ülkelerde tüketilmekte
ancak %18’i ihraç edilmektedir. Dünya ihracatının %54’ünü gerçekleştiren AB’yi
Tunus (%29) izlemekte, Türkiye %10’luk payla dördüncü sırada yer almaktadır.
Ülkemizde ihracatçıların çoğu ihracatçı-sanayici özelliğindedir. |
|
A-3. Dünya
sofralık zeytin ticareti |
|
Dünya sofralık zeytin ticareti, 1996/97-1999/00 döneminde ortalama 1.181.800
tondur. Aynı dönem itibariyle üretimin %42’si AB ülkelerinde gerçekleşmektedir.
Sofralık zeytin üretiminde AB ülkelerinin payı zeytinyağından daha azdır. Dünya
üretiminin %28’ini İspanya, %14’ünü Türkiye ve %9’unu ABD sağlamaktadır. ABD’yi
%8 pay ile Fas izlemektedir. Görüldüğü gibi Türkiye dünya sofralık zeytin
üretiminde 2. sırada yer almakta ve siyah zeytin üretiminde ise 1. sıra
bulunmaktadır. Dünya üretiminin %26’sı (305.000 ton) ihracata konu olmaktadır.
Dünya ihracatında AB’nin payı %50’dir. İhracatın%37’sini İspanya, %21’ini Fas ve
%10’unu Yunanistan yapaktadır. Bunu Türkiye izlemektedir (%9). Ülkemizde
üretilen sofralık zeytinin %16’sı ihraç edilirken kalan kısmı yurtiçinde
tüketilmektedir. Yurtiçi üretimimizin %88’ini siyah, %7’sini yeşil ve %5’ini
rengi dönük zeytin tipleri oluşturmaktadır (1996/97). |
|
 |
|
|
|
|
