|
Zeytin yetiştiriciliğinde üretimden hasada kadar karşılaşılan sorunların
çözümlenmesi amacıyla çeşitli araştırma projeleri sonuçlandırılmıştır. Yapılan
bu çalışmalardan elde edilen önemli bulgular şöyle özetlenebilir.
*Yabancı ve kültür zeytin çeşitlerinin tohumlarının çimlendirilmesi konusunda
yapılan araştırmaların sonucunda,zeytin tohumlarında katlama uygulaması
yapılmadan da çimlenme gerçekleşmiştir. Sıcak yastıklarda çimlenme oranının
yüksek olduğu,bitki gelişmesini düzenleyici maddelerin çimlenme süresini
kısalttığı ve yeşil olum döneminde hasat edilen meyvelerin tohumları direkt
olarak ekilmesi halinde optimum çimlenme elde edildiği saptanmıştır. Bunun yanı
sıra tohum çimlenmesine engel olan sert tohum kabuğuna değişik uygulamaların (
suda bekletme,asitle muamele,asit +BGD ile muamele) yapılmasıyla çimlenme
oranının arttığı saptanmıştır.
*Zeytin çeliklerinin sisleme metodu ile ( mist-propagation) köklenmesi konusunda
yapılan çalışmalarda önemli zeytin çeşitlerimizin köklenme oranları,en uygun
köklenme zamanı,en iyi köklendirme. ortamı,köklendirmeyi artırmak amacıyla
kullanılan hormon ve bunların uygun konsantrasyonları saptanmıştır.
*Entansif zeytin yetiştiriciliği açısından verimden düşmüş zeytin ağaçlarının
ıslahı ve entansif tesislerde ağaçlar arasındaki aralık-mesafeler incelenmiştir.
Bu tesislerde verim açısından en iyi ağaç formunun kısa gövdeli serbest taç
şekli olduğu saptanmıştır.
Zeytin ağacının morfolojisi ve fizyolojisi üzerinde yapılan çalışmalar
sonucunda;;
*Çeşitlere göre stoma sayılarının farklı olduğu saptanmıştır.
*Zeytinde yapılan biyoklimatolojik araştırmalarda zeytin ağacının büyüme ve
gelişmesine ekolojik faktörlerin etkisi izlenmiştir. Ortalama sıcaklığın, 12-15
0 C,max.40 0C,min. - 7 0C'nin altına düşmediği yerlerde Ayvalık ve Memecik
çeşitlerinin adapte olduğu saptanmıştır.
*Zeytin ağaçlarında alternansın azaltılması amacıyla yürütülen çeşitli
çalışmalarda BGD'lerden Cycocel'in az ürün yılında sürgün büyümesini
yavaşlatıp,meyve tutumunu artırdığı,NAA bol ürün yılında uygulandığında ,meyve
seyreltmesinde etkili olarak meyve kalitesini artırdığı,ancak uygulama döneminin
çeşitlere göre değiştiği saptanmıştır.
*Budama çalışmaları sonucunda ürüne yatmış zeytinliklerde her yıl hafif bir
budamanın en yüksek verimi sağladığı,verimden düşmüş zeytinliklerde yapılan
gençleştirme çalışmalarında en iyi sonucu iskeletik budama olduğu,bilezik almayı
takiben kabaklama yapılan ağaçların kısa sürede verimli hale geldiği
görülmüştür. Yapılan diğer bir gençleştirme çalışmasında en iyi metodun dipten
kabaklama ile ehli sürgünlerin geliştirilip ikamesi olduğu saptanmıştır.
*Zeytinde sulama metotlarının kıyaslanması amacıyla yapılan uluslar arası
projede ,sulanan ağaçlarda verimin artığı görülmüş,ayrıca damla sulama ile
sulanan ağaçlar az ürün yılındaki verim diğer yöntemlere göre daha fazla olduğu
saptanmıştır. Zeytinin su tüketiminin belirlenmesi konusunda yapılan diğer bir
çalışmada Kemalpaşa şartlarında çiçeklenme sonu ve çekirdek sertleşmesi
döneminde iki defa sulamanın verim ve kalite açısından önerilebilir olduğu
saptanmıştır.
Zeytinde bitki besleme konusunda yapılan çalışmalar sonucunda;
*Ege bölgesi zeytinliklerinin beslenme durumunun yöre ve çeşitlere göre
değişiklik gösterdiği ve N,P;K'nın yetersiz olduğu saptanmıştır.
*Zeytinin mikro elementler açısından en çok bor'a hassasiyet gösterdiği
saptanmıştır.
*Zeytinde bitki beslenme açısından yaprak örneği alımı için en uygun dönemin
kasım-aralık ayları olduğu saptanmıştır.
*Zeytinde ,ürünle topraktan en çok K kaldırıldığı ,budama ile en çok N'un kayba
uğradığı ve yapılacak gübreleme de ağacın ürün miktarının dikkate alınmasının
gerekli olduğu saptanmıştır.
*Verim ve kaliteyi artırmada N,P,K'lı gübrelerin etkili olduğu ve verilecek
gübrelerin 1/3'nü kışın ,2/3'nü ilkbahar ve yazın uygulanmasının fayda sağladığı
saptanmıştır
*Dengeli ve etkili bir gübreleme için bazı önemli zeytin çeşitlerimiz farklı
fizyolojik dönemlerde yaprak ve meyve de mineral besin elementlerinin mevsimsel
değişimi incelenmiştir.
*Zeytinin yağa işlenmesinden sonra elde edilen alt ürünlerden karasu tortusunun
zeytinde gübre olarak kullanımının araştırıldığı çalışmada ,karasuyun içerdiği
yüksek organik ve mineral maddelerden yararlanmak ,çevre kirliliğine alternatif
bir çözüm getirmek amacıyla çalışmalar yürütülmüştür.
*Ağaç varlığı yönünden ülkemizin zeytinciliğinde önemli bir yeri olan Aydın
ilinde ki zeytinliklerin beslenme açısından durumları saptanmıştır.
*Entansif plantasyonlarda en uygun gübreleme metodu belirlendi.
*Zeytin danesinin gelişmesi sırasında yapraktan KNO 3 uygulamasının verim,meyve
kalitesi ,zeytin sineğine karşı dayanıklılığına etkisi incelendi. Bunun yanı
sıra N ve K içeriklerinin değişiminde incelendi.
*Alternansın ortadan kaldırılması için bazı bitki gelişmesini düzenleyicileri
kullanılarak etkileri incelendi.
*Alternansın içsel mekanizmasının aydınlatılması için çalışmalar yapıldı.
*Doku kültürü çalışmaları yapıldı.
*Bazı önemli zeytin çeşitlerinde tabi olgunluk durumunda renk,irilik ve yağ
kapsamlarının değişimi yöre ve çeşitler göre en uygun hasat zamanı belirlendi.
*Zeytin hastın da bazı kimyasalların kullanımı ile meyve tutunma gücünü azaltmak
ve meyve dökümünü kolaylaştırmak için çalışmalar yapıldı.
*Zeytinde hasat konusunda,mekanizasyon ile hasat maliyetinin düşürülmesine
yönelik değişik hasat sistemlerinin uygunluğu araştırılmıştır
|